Monumentalny budynek z prehistorycznej Mezopotamii. Kani Shaie odsłania kolejne tajemnice

4 listopada 2025, 13:38

Na stanowisku Kani Shaie w irackim Kurdystanie znaleziono monumentalny budynek. Pozwoli on lepiej poznać początki cywilizacji Mezopotamii i osadnictwa w górach Zagros. Kani Shaie to wyjątkowe miejsce. Najbardziej intensywne osadnictwo miało tu miejsce od V do połowy III tysiąclecia przed naszą erą. Ludzie mieszkali tutaj zatem w okresach Ubajd (ostatni prehistorycznym okresie Mezopotamii), Uruk (okres wczesnej historii obejmujący epokę miedzi i wczesną epokę brązu) oraz okres wczesnodynastyczny. Jednak ludzie mieszkali tam już wcześniej, w czasach kultury Halaf (VI tysiąclecie p.n.e.), przez czasy neoasyryjskie, aż po czasy imperium osmańskiego. W sumie to 7000 lat.



Mks_vir ma nowego właściciela

6 kwietnia 2012, 05:07

Firma ArcaBit, polski producent oprogramowania antywirusowego, została właścicielem legendarnej marki mks_vir. Ten najstarszy polski program antywirusowy jest dziełem zmarłego w 2004 roku Marka Sella.


Mężczyźni mają teraz mniej dzieci niż kobiety. Problem będzie się pogłębiał

30 kwietnia 2026, 07:34

Przez większą część historii demografowie, politycy i statystycy skupiali się niemal wyłącznie na płodności kobiet. Wskaźnik dzietności – czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę – od dekad służył jako główny miernik kondycji demograficznej społeczeństw. Mężczyźni nie byli uwzględniani. Nowe badanie opublikowane w PNAS przez naukowców z Instytutu Demograficznego im. Maxa Plancka, ONZ oraz Uniwersytetu w Oslo pokazuje, że to poważne przeoczenie, a jego konsekwencje właśnie stają się widoczne na całym świecie.


Ratunek miesiące po udarze

30 maja 2012, 12:17

Niewielka nowojorska firma Acorda Therapeutics pracuje nad lekiem, który ma pomóc ofiarom udarów w przynajmniej częściowym odzyskaniu sprawności ruchowej. Podczas udaru do części mózgu nie dopływa krew, powodując obumieranie komórek


Prawdziwy generator liczb losowych

17 lipca 2012, 16:10

Inżynierowie z Tajwanu zbudowali prawdziwy generator liczb losowych. Tego typu urządzenie zwiększy bezpieczeństwo danych, pozwalając na lepsze ich szyfrowanie


Boliwijski park narodowy najbardziej bioróżnorodnym miejscem na Ziemi

14 września 2012, 09:45

Park Narodowy Madidi, który znajduje się w północno-zachodniej Boliwii, to prawdopodobnie najbardziej bioróżnorodne miejsce na Ziemi. Z rachunków naukowców z Wildlife Conservation Society (WCS), Boliwijskiej Kolekcji Fauny, Boliwijskiego Herbarium Narodowego czy Stowarzyszenia Ochrony Amazonii wynika, że mieszka tam 1088 gatunków, czyli ok. 11% ptaków świata, a także 1868 kręgowców, w tym ponad 200 gatunków ssaków. Warto też wspomnieć o 12000 odmian roślin.


Odkryto nową funkcję histonów

22 listopada 2012, 14:06

Histony to zasadowe białka, na które nawija się łańcuch DNA. Okazuje się, że na tym ich rola się nie kończy, bo wykazują one silnie właściwości przeciwbakteryjne i najwyraźniej stanowią część odporności wrodzonej.


Co śmiało gryźć żarłacza białego?

24 stycznia 2013, 13:26

Co roku między sierpniem a grudniem żarłacze białe gromadzą się w wodach u wybrzeży zachodniego Meksyku. W 2010 r. Gerardo del Villar, jeden z fotografów pływających przy Guadalupe, uwiecznił dziwne rany, które znajdowały się tuż za kącikiem jamy gębowej młodego samca. Później rozpoczęło się śledztwo, kto, a właściwie co porwało się na takiego olbrzyma. Padło na 12-krotnie mniejszego rekina foremkowego (Isistius brasiliensis).


Sprzedaż rzadkiej kości

28 marca 2013, 17:27

Dwudziestego czwartego kwietnia dom Christie's zlicytuje fragment kości udowej ptaka dodo (Raphus cucullatus). Specjaliści ujawniają, że poprzednią tego typu aukcję zorganizowano 79 lat temu.


Mapowanie unikalnych na krawędzi

16 maja 2013, 11:40

Naukowcy sporządzili pierwszą na świecie mapę zagrożonych wyginięciem wyjątkowych ssaków, płazów i koralowców. Miała ona unaocznić fakt, że choć zidentyfikowano obszary krytyczne dla zachowania różnych gatunków, chroni się tylko minimalną ich część (w przypadku ssaków 5, a płazów 15%).


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy